Vệ Sinh Công Ty

  Theo kết quả nghiên cứu về biến đổi khí hậu của trung tâm Quan trắc tài nguyên môi trường Cần Thơ thì biến đổi khí hậu đã khiến nước mặn xâm nhập mạnh vào đồng bằng sông Cửu Long làm cho nguồn gen thuỷ sản, nông sản của vựa lúa lớn nhất nước đang bị đe doạ. Nhìn rộng hơn, biến đổi khí hậu đã ảnh hưởng nặng nề đến Việt Nam và cần có những biện pháp ứng phó thích hợp. Chúng tôi đã phỏng vấn ông Kỷ Quang Vinh, giám đốc trung tâm Quan trắc tài nguyên môi trường Cần Thơ – “đạo diễn” chương trình ứng phó biến đổi khí hậu tại Cần Thơ về vấn đề này.

 

Theo ông Vinh, ghi nhận mười năm nay cho thấy độ ẩm không khí tại Cần Thơ giảm xuống 2%, lượng mưa giảm xuống 200mm, độ mặn 4‰ đã vượt qua Cần Thơ vào An Giang gây chết lúa... Những biểu hiện này cho thấy sự “tấn công” của biến đổi khí hậu ngày càng nhanh hơn, tác hại nặng nề hơn. Các hoạt động từ thượng nguồn Mekong và nội tại đồng bằng sông Cửu Long như xây đập thuỷ điện, xả chất thải sinh hoạt, chất thải công nghiệp, khai thác thuỷ sản quá mức... sẽ khiến các hiện tượng thời tiết cực đoan như bão, sét đánh, lốc xoáy gia tăng, sạt lở bờ sông do chế độ dòng chảy thay đổi. Ứng với mức nước biển dâng 30cm, 50cm, 100cm sẽ là sự sụt giảm năng suất nông nghiệp như lúa, cây ăn trái, nuôi trồng thuỷ sản có thể suy giảm đến mức cao nhất là 100%. Và đó không phải là chuyện riêng của tỉnh Cần Thơ...

 

 

Cơ chế tự làm sạch của các dòng sông hiện nay ngày càng giảm xuống do sự suy giảm chất lượng nước từ đầu nguồn, và do chính cách khai thác tận diệt, xả thải vô tội vạ, thiếu ý thức bảo vệ môi trường của nhiều người dân, doanh nghiệp tại đồng bằng sông Cửu Long. Đó là cách “mở đường” cho biến đổi khí hậu đến nhanh hơn với những hậu quả rất nghiêm trọng. Nhìn rộng ra, các con sông khác và các vùng khác tại Việt Nam cũng gặp phải trường hợp này.

 

 

Hiện nay nguồn gen thuỷ sản đang suy giảm nghiêm trọng. Việc nuôi cá, nuôi tôm được tiến hành tràn lan, không kế hoạch, trong khi nguồn lợi thuỷ sản tự nhiên bị khai thác quá mức theo kiểu tận diệt. Không có cải tiến giống thì hệ nông sản, thuỷ sản phong phú của đồng bằng sông Cửu Long sẽ giảm xuống vì quá trình này. Gen của cá tôm nuôi không tốt bằng cá tôm tự nhiên về kháng thể chống bệnh, về chất lượng thịt v.v. Nhìn tổng thể, chất lượng và số lượng của gen ở các loài thuỷ sản và các giống cây trồng giảm xuống sẽ ảnh hưởng mạnh đến an ninh lương thực của cả nước.

 

 

“Ăn” vào tài nguyên không phải là cách phát triển bền vững. Nhìn vào Singapore, Nhật Bản mới thấy họ chẳng có tài nguyên gì đáng giá nhưng lại là những nước phát triển bền vững. Chất xám và công nghệ được chú trọng phát triển thì có lợi hơn là đem bán tài nguyên. Cách làm của chúng ta hiện nay cũng giống như tự cắt “thịt” của mình đổi lấy “nắm xôi” kém giá trị kinh tế hơn để đưa vào “miệng” mình, đáp ứng cho “dạ dày” nhằm thoả mãn “cơn đói”. “Miệng” và “dạ dày” là một hình thức của lợi ích nhóm, còn “toàn thân” là lợi ích cộng đồng. Những “vết thương tài nguyên” sẽ làm “toàn thân” hư nhược... Nếu để quá trình này càng kéo dài thì càng nguy hại.

 

Trung Quốc phát triển kinh tế rất nhanh bằng cách này nhưng những hậu quả cũng đến rất nhanh. Ngày xưa Trung Quốc xây đập Tam Hiệp hoành tráng – một công trình có thể nhìn thấy từ mặt trăng, nhưng các nhà khoa học chứng minh trọng lượng khổng lồ của con đập có thể tác động đến địa chất khu vực dưới chân nó. Hậu quả mà các khu vực dưới hạ nguồn gánh chịu, và chính quyền Trung Quốc phải thừa nhận xây đập Tam Hiệp là sai lầm.

 

 

Biến đổi khí hậu tác động toàn diện lẫn chi tiết. Ví dụ như nếu có ai đó làm tổn hại rừng Cát Tiên ở Lâm Đồng, Đồng Nai hay phá rừng U Minh ở Kiên Giang, Cà Mau thì những nơi khác cũng bị ảnh hưởng nặng nề. Trung Quốc làm thuỷ điện, xả thải ở đầu nguồn thì các nước cuối nguồn, trong đó có Việt Nam sẽ bị ảnh hưởng. Với tôi, gìn giữ tài nguyên, bảo vệ môi trường là cách tốt nhất để ứng phó biến đổi khí hậu.

 

---

• Thanh niên Việt-Lào chung tay làm sạch mổi trường

• Phương pháp làm sạch màn hình tinh thể lỏng
• Dùng Cloramin để làm sạch nước sinh hoạt
• Máy tạo Ozon: Chớ vội tin!
• Người muốn góp sức làm sạch Hồ Gươm
• Phát động phong trào cùng nhau "Làm cho thế giới sạch hơn"

---